مدل‏های هوش هیجانی از نظر روانشناختی

مدل بار ـ آنبارـ آن (1996) با ساخت یک مقیاس 133 ماده ای، مفهوم بهره [1] را مطرح کرد
با این مقیاس مجموعه وسیعی از صفات مختلف مانند ir/search/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84/” title=”استقلال”>استقلال، مسئولیت اجتماعی، تحلیل ir/%d8%aa%d8%b9%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%81-%d9%88-%d9%85%d8%a4%d9%84%d9%81%d9%87%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%87%d9%88%d8%b4-%d9%87%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%db%8c/ ” title=”هوش هیجانی”>هوش هیجانی را به عنوان یک مجموعه از ظرفیت ها، قابلیت‏ها و مهارت‏های غیر شناختی می‏داند که توانایی‏های فرد را در برخورد موفقیت آمیز با مقتضیات و فشارهای محیطی، بالا می‏برد (بار ـ آن و پاکر، 2000)

بار ـ آن در کارهای بعدی خود مفهوم بهره هیجانی را گسترش می‏دهد و در پنج مولفه آن را سازمان می‏بخشد
پپنج مولفه [2]که به اجزایی از قبیل خودآگاهی، شکوفایی و استقلال تقسیم می‏شود

 

ب) بهره هیجانی بین شخصی[3] که شامل همدلی، روابط بین فردی و مسئولیت پذیری اجتماعی می‏باشد

ج) بهره هیجانی قابلیت [4]که اجزای آن عبارتند از انعطاف پذیری آزمون واقعیت و توانایی حل مساله

د) بهره هیجانی مدیریت استرس[5] که کنترل تکانه و تحمل استرس را در بر می‏گیرد

ه) بهره هیجانی خلق عمومی[6] کهبه اجزایی مانند امیداوری و شادمانی تقسیم می‏گردد

رویکرد بار ـ آن به دلیل پشتوانه نه چندان محکم و استفاده از مفاهیم سنتی [7] : شامل مواردی چون آگاهی هیجانی و [8] : شامل مواردی چون [9] : شامل مواردی چون کشاننده پیشرفت، ابتکار عمل و خوشبینی

د) همدلی[10] : شامل مواردی چون درک دیگران و آگاهی سیاسی

ه) مهارت اجتماعی[11] : شامل مواردی چون نفوذ، مدیریت تعارض و توانمندی‏های تیمی

مدل هیجانی گلمن بر اساس مجموعه ای از ویژگی‏های مثبت گردآوری شده و از پشتوانه نظری لازم برخوردار نمی باشد و از سوی دیگر آزمون بهره هیجانی وی نیز از ویژگی‏های جدول 2ـ1ـ مقایسه رویکرد توانایی مایر، کاروسو و سالوی و رویکرد ترکیبی بار ـ آن و گلمن

(چاروکی و همکاران، 2001)

رویکرد توانایی رویکرد ترکیبی
مایر، ماروسو و سالوی بار ـ آن گلمن
1ـ توانایی آگاهی از هیجان برای 1ـ بهره هیجانی درون شخصی

2ـ بهره هیجانی بین شخصی

3ـ بهره هیجانی انطباق پذیری

4ـ بهره هیجانی مدیریت استرس

5ـ بهره هیجانی خلق عمومی

1ـخودآگاهی درون هیجانی

2ـ خود نظم بخشی

3ـ انگیزش

4ـ همدلی

5ـ مهارت‏های اجتماعی

 

با توجه به جدید بودن حوزه مربوط به مبحث هوش هیجانی، گستره نظریه پردازی در این خصوص همچنان باز می‏باشد و بحث‏های نظری چنانچه ذکر شد، ادامه دارد
با توجه به این موضوع این نوشتار لازم می‏نماید مباحث نظری را به پایان رسانده و به کاربردهای 1
emotions quotient (EQ)

[2]
intrapersonal EQ intrapersonal EQ

[3]
intrapersonal EQ

[4]
daptability EQ

[5]
stress management EQ

  1. General mood EQ

[7]
Self – awareness

[8]
self – regulation

[9]
motivation

[10]
empathy

  1. social skills