فرزندخواندگی مدرن/پایان نامه ازدواج سرپرست و فرزند خوانده

 فرزندخواندگی مدرن         Adoption  modern

این نوع فرزندخواندگی فصل جدیدی از سرپرستی است که به تازگی در ایران رواج یافته است. اساس این فرزندخواندگی دستاورد فناوری های نوین و تکنولوژی های دهه اخیر است که باعث تحول شگرف و دستاورد یک فناوری زیستی است. پیشرفت علوم تجربی با دست یابی به لقاح مصنوعی و انتقال جنین مشکلات ناباروری را تاحدی حل کرده است.

تلقیح مصنوعی عبارت است از ترکیب اسپرم و تخمک به وسیله ابزار پزشکی و یا هر وسیله دیگری غیر از مقاربت، تلقیح مصنوعی با نطفه و اسپرمازوئید شوهر، تلقیح هومولوگ و با نطفه بیگانه، تلقیح مصنوعی هترولوگ نامیده می شود.[1]

تلقیح مصنوعی و اهدای جنین و اجاره رحم صور مختلفی دارد که از بحث ما خارج است. اما باید گفت تنها موردی که با اجماع فقها همراه است حالت ذیل است:

(( تلقیح مصنوعی اسپرم شوهر با تخمک زن جایز بوده و طفل مشروع و قانونی پدر و مادر است)).[2]

به لحاظ حقوقی نظریه بالا با توجیه کامل مواجه است. طبق ماده 1158 و 1159 قاون مدنی، در صورتی که در زمان زوجیت، نطفه مرد و تخمک زن از راه دیگری باهم ترکیب شوند، بازهم موجبات قانونی در خصوص نسب وجود دارد و نیازی به نزدیکی آنها نیست و کلمه ((نزدیکی)) در قانون مدنی حصری نبوده است.

مبحث سوم : مفهوم کودکان بی سرپرست و حمایت از آنها

پدیده بی سرپرستی از پدیده های غمناک جامعه بشری است که به علل مختلف روی می دهد. در مواجهه با کودکان بی سرپرست همیشه این سوال بدواً مطرح می گردد آیا کودک، حاصل روابطی نامشروع است؟ این اولین برچسبی است که به این کودکان زده می شود. اما کودکان، چه بر سر روابط سالم به دنیا آمده و فاقد سرپرست باشند و چه در اثر روابط نامشروع، نیاز به حمایت دارند. این مسئله در اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز آمده است:

(( کودکان چه بر اثر ازدواج به دنیا آمده باشند و چه بدون ازدواج، حق دارند که همه از یک نوع حمایت اجتماعی برخوردار شوند)).[3]

اما همه ی کودکان ناشی از این روابط نیستند؛ هرچند که توجه به اینکه تا پدر و مادر این کودکان مشخص نگردند نمی توان گفت حاصل روابط نا مشروع می باشند. به موجب یک قاعده ی عقلی (( هرکودکی حاصل روابط قانونی و مشروع پدر و مادر خود محسوب می شود مگر آن که برای اثبات خلاف آن دلیل قاطعی موجود باشد)).[4]ممکن است ناشی از بلایای طبیعی و حوادثی از قبیل سیل و زلزله و … باشند که در آن حوادث والدین خود را از دست می دهند.

[1]محلاتی، شهربانو، نسب و فرزند خواندگی، انتشارات منیر، چاپ اول، 1386، صفحه 151.

[2]خمینی، روح الله، تحریرالوسیله، انتشارات موسسه نشر اسلامی، جلد 2، 1373، صفحه 748، مسئله 41.

[3]اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 2، بند 2.

[4]عاملی، باقر، فرزند خواندگی، مجله حقوق بشر، مهرماه 1352، شماره 12، صفحه 5.